Km 35. Một runner bám sát chùm bóng bay ghi "SUB 4:00". Chân đã mỏi rã rời. Nhưng anh không nhìn đồng hồ nữa, mà nhìn chùm bóng bay. Người cầm chùm bóng đó không chạy để về nhất, anh ta chạy để 30 người phía sau về đích đúng cái mục tiêu họ mơ ước, đó chính là pacer. Và phần lớn thứ làm nên một pacer tốt xảy ra trước ngày thi đấu.
Pacer là gì? và 2 loại hay bị nhầm lẫn!
Pacer là người chạy giữ một tốc độ cố định, dẫn người khác về đích đúng một mốc thời gian mục tiêu. Họ cầm cờ hoặc chùm bóng bay ghi mốc: 3:30, 4:00, 4:30.
Nhưng một chữ "pacer" gộp hai vai trò khác hẳn nhau:
- Pace group leader - pacer phong trào, dẫn nhóm runner đại chúng về đích đúng mốc. Đây là nhóm bạn gặp ở gần như mọi giải.
- Rabbit / pacemaker - pacer elite, VĐV được thuê chạy thật nhanh kéo nhóm tranh kỷ lục, sau đó họ rời cuộc đua giữa chừng. Nhóm này là nhóm khác biết, thường chỉ gặp ở các giải đấu quốc tế lớn.
Bài này nói chủ yếu về nhóm 1, pacer phong trào, là nhóm liên quan tới 99% runner. Nhóm Rabbit sẽ được để riêng ở cuối bài.
Vì sao một chùm bóng bay lại quan trọng đến thế
Chạy sai pace là lý do số 1 khiến runner "fail target" ở nửa sau. Xuất phát nhanh hơn thành tích bản thân 10 giây mỗi km, tới km 30 phải trả giá cho sai lầm này. Hầu hết người bỏ cuộc không phải vì thiếu sức, họ dùng sức sai thời điểm.
Pacer giải quyết đúng việc đó, với runner: không phải tự tính pace, không phải dán mắt vào đồng hồ từng km, họ chỉ cần bám theo. Với người mới, đó là khác biệt giữa hoàn thành và DNF.
Pacer Team cũng là một khâu khá quan trọng trong giải đấu. Ngoài việc tăng hình ảnh, màu sắc, còn tăng tính chuyên môn, chất lượng giải đấu, thu hút Runners tham gia ở những cột mốc mình muốn phá thành tích cá nhân.
Cấu trúc một đội pace group
Một đội pacer được thiết kế, không phải gom đại vài người chạy nhanh. Có bốn thứ quyết định:
- Chia theo mốc. Full marathon thường có sub3, 3:15, 3:30, 3:45, 4:00, 4:15, 4:30. Half thì 1:30, 1:45, 2:00, 2:15, 2:30. Mốc dày ở vùng đông runner, thưa ở vùng elite.
- Nhiều hơn 2 pacer mỗi mốc thành tích, không phải 1. Việc này để dự phòng nếu một người gặp sự cố, và dễ hơn trong phân công nhiệm vụ: một người giữ nhịp, thành viên còn lại hô hào, quan sát, điều phối tàu mình hay những vận động viên xung quanh để đảm bảo an toàn cho mọi người tránh vấp ngã, va chạm.
- Chiến thuật pace. Even split (đều từ đầu tới cuối) an toàn, dễ theo. Negative split (nửa sau nhanh hơn) về đích mạnh nhưng khó dẫn. Phần lớn pace group dùng even split.
- Quy định thời gian về đích của Pacer Team: không được nhanh quá 60 giây, chậm quá 0s so với sub mình dẫn. Ví dụ: tàu 2h00 sẽ về đích trong khoảng 1h59'00s - 1h59'59s.
Ba đội pacer ở ba giải mình đã làm
Mỗi giải một bản sắc đội pacer khác nhau: áo xanh lá Techcombank ở Sài Gòn, áo VNMS xanh dương ở Đà Lạt núi và miền Tây sông nước. Cùng một vai trò, ba cách hiện diện khác biệt.
Một pacer giỏi chạy thế nào
Pacing mượt mà ổn định. Lên dốc chậm bao nhiêu, xuống dốc nhanh hơn để bù lại bấy nhiêu thời gian, họ tính toán từ trước khi xuất phát, không để nhóm dao động theo cảm xúc.
Hô hào ở những km cuối, động viên, nhắc uống nước, nạp năng lượng, nhắc giữ form chạy. Pacer giỏi vừa chạy vừa "đọc vị" được nhóm phía sau đang đuối hay còn khỏe.
Tuyển pacer không giống tuyển một runner CHẠY nhanh
Một pacer dẫn nhóm SUB 4:00 không phải người chạy được đúng 4:00. Phải là người chạy được 3:30-3:40, hơn mốc thành tích khoảng 30 phút.
Vì sao? Giữ pace đều trong khi vẫn còn hơi nói chuyện, quan sát, động viên nên cần một người chạy mốc đó "thật nhàn".
Tiêu chí mình khi chọn 1 pacer: PR nhanh hơn mốc mình dẫn ít nhất 15-20 phút; lịch sử pacing của cự ly phụ trách ổn định ở các buổi tập và các giải gần nhất. Có kinh nghiệm "dẫn tốc" và biết cách hỗ trợ, động viên, kéo tinh thần nhóm, không chỉ chạy. Tinh thần trách nhiệm cao, làm việc nhóm tốt và nhất là đúng giờ.
Trước giải là brief: giao mốc thành tích, giao buffer, giao điểm dừng, phát đồng phục, phương án kịch bản nếu tụt sức. Pacer là một vị trí vận hành, nên nó cần một quy trình. Và mỗi đội cần một người chịu trách nhiệm cuối, đó chính là leader.
Mỗi đội pacer cần một người đứng vai "không sai lầm nào được phép xảy ra". Đó là leader - người brief cả đội trước giải, phân công mốc, theo sát quy trình tập luyện, ngày tập trung, ngày làm nhiệm vụ, và xử lý khi có sự cố.
Nguyễn Thành Trung dẫn đội pacer xuyên suốt nhiều giải đấu, nhiều đơn vị và ban tổ chức. Mỗi giải một bối cảnh khác, nhưng vai trò vẫn vậy.
Pacer cũng là một vận động viên
Dù công tác chuẩn bị, tập luyện rất cẩn thận, rủi ro vẫn có và sự cố trên đường chạy có thể xuất hiện. Một thành viên fail, cả nhóm bị ảnh hưởng, niềm vui không trọn vẹn.
Với các giải có Pacer làm nhiệm vụ ở cự ly Full Marathon, rủi ro cao hơn — đó là lý do có thêm Pacer Backup. Một vai trò khó khăn, không phải ai cũng muốn đảm nhận, vì bạn phải đứng chờ team xuyên suốt từ lúc xuất phát cho đến khi gần về đích. Phải thật sự đam mê và hi sinh, một Pacer mới "đóng vai" Backup này.
Rabbit - pacer của thế giới elite
Ở giải đỉnh cao, "pacer" mang nghĩa khác. Rabbit là VĐV được thuê chạy thật nhanh, kéo nhóm tranh kỷ lục qua nửa đầu rồi rời cuộc đua. Họ không về đích, việc của họ là tạo nhịp và chắn gió cho "ngôi sao" phía sau.
Quanh rabbit có nhiều tranh cãi: một kỷ lục được lập có rabbit và không rabbit được giới chuyên môn đánh giá khác nhau. Ranh giới giữa "hỗ trợ hợp lệ" và "kéo quá tay" là chủ đề bàn cãi nhiều năm.
Điểm chung duy nhất giữa rabbit và pacer phong trào: cả hai đều chạy vì thành tích của người khác.
KINH NGHIỆM DÀNH Cho runner: bám pacer sao cho không "FAIL TARGET"
- Chọn nhóm thành tích đúng sức thật của mình. Sai lầm phổ biến nhất: bám nhóm nhanh hơn khả năng vì "đã có người kéo". Chỉ sau khoảng 1/2 quãng đường đã tuột sức, không theo nổi.
- Đứng sau pacer vài mét, đừng dí sát. Tránh va chạm, tránh hụt khi nhóm dồn đông ở trạm nước.
- Theo pacer, đừng theo đồng hồ của bạn, một khi đã chọn tin nhóm dẫn tốc thì phải tin tới cùng.
Pacer ở Việt Nam đang ở đâu
Các giải chạy lớn ở Việt Nam đa phần đều có Pacer Team. Nhưng cần cải thiện chất lượng chuyên môn và hình ảnh hơn nữa.
Cơ hội nằm ở đó: chuẩn hóa đội pacer như một phần dịch vụ giải chuyên nghiệp - tuyển đúng người, brief đúng quy trình, đồng phục đúng nhận diện.
Trước khi bạn đóng tab
Lần tới khi bạn tham gia một giải chạy, đứng ở vạch xuất phát, hãy tìm cho mình nhóm Pacer phù hợp rồi đứng gần với nhóm đó.
Còn nếu bạn đang tổ chức giải - hãy inbox cho Nguyễn Thành Trung nhé, bạn ấy sẽ hỗ trợ một đội pacer chuyên nghiệp.
- Facebook: facebook.com/nguyenthanhtrung251288
- Số điện thoại / Zalo: 0933362900
